Wat betekent het om het smaakwiel te dekoloniseren?

De SCA smaakwiel is een van de meest gebruikte hulpmiddelen in de koffie-industrie. Gebaseerd op het World Coffee Research sensorische lexicon, weerspiegelt het jaren werk van wetenschappers, koffie-inkopers en branderijen. Het is bedoeld als een gedeelde taal om koffie te beschrijven. Maar net als veel in de industrie, wordt het sterk beïnvloed door stemmen uit het Globale Noorden.

Dat is niet verrassend als je kijkt waar de macht, het geld en de infrastructuur zitten – bij branderijen, onderzoeksinstellingen en inkoopkantoren ver weg van waar koffie wordt verbouwd. Maar het betekent dat de smaken die we geacht worden te herkennen – en waarderen – worden gefilterd door een westers perspectief. Veel vruchten, specerijen en andere verwijzingen die gebruikelijk zijn in producerende landen komen helemaal niet voor. En als de taal rondom koffiesmaak niet aansluit bij je lokale ingrediënten, kennis of cultuur, is het lastiger om mee te doen.

Het lokaliseren van het smaakwiel is een manier om dat te veranderen. Het betekent dat smaakreferenties worden aangepast aan wat beschikbaar en relevant is in verschillende regio’s. Dat kan betekenen dat moeilijk te vinden vruchten worden vervangen door lokale, of dat er geheel nieuwe wielen worden ontwikkeld op basis van wetenschappelijk onderzoek dat geworteld is in de lokale context. Het Counter Culture-wiel is een voorbeeld. Een ander voorbeeld is het werk van Ārāmse, die regionaal verankerde smaakwielen voorstelt die beter aansluiten bij lokale smaakvoorkeuren en ervaringen.

Waarom is dit belangrijk?

Koffie is wereldwijd, maar de waarde blijft geconcentreerd in het Globale Noorden. Branderijen, importeurs en retailers voegen het grootste deel van de winst toe nadat koffie de producerende landen verlaat. Die ongelijkheid zie je niet alleen terug in de prijzen, maar ook in wie de kwaliteit, smaak en expertise mag bepalen.

Het dekoloniseren van het smaakwiel lost dat niet meteen op. Maar het is een kleine stap om de macht te verschuiven – de taal van koffie inclusiever te maken en de kennis die al bestaat in producerende landen te erkennen. Het is een onderdeel van het herdenken van een industrie die nog steeds wordt gevormd door koloniale erfenissen – en het voorstellen van een industrie die eerlijker, diverser en echt wereldwijd is.