Inhoudsopgave

Wil je als eerste weten wanneer er nieuwe inzichten verschijnen?

Onze abonnees horen als eerste over nieuwe content en tips.

Geen spam
Op elk moment uitschrijven

Binnen de specialty coffee-industrie van Guatemala

10 min read
Inside Guatemala’s speciality coffee industry

Table of Contents

We praten met Javier Gutierrez Abril, oprichter van Caribbean Goods en onze Guatemalteekse inkooppartner, over de realiteiten waarmee kleine boeren in het land te maken hebben.

Wil je als eerste weten wanneer er nieuwe inzichten verschijnen?

Onze abonnees horen als eerste over nieuwe content en tips.

Geen spam
Op elk moment uitschrijven

Het produceert enkele van ’s werelds lekkerste koffie, maar hoeveel weet je eigenlijk over de specialty koffie-industrie in Guatemala?

We hebben ons verdiept in enkele van de realiteiten waarmee kleine boeren te maken hebben en gesproken met de oprichter van Caribbean Goods en onze Guatemalteekse inkooppartner, Javier Gutierrez Abril, om precies te bekijken hoe Guatemalteekse bonen van boerderij tot kopje gaan.

Hoe ziet de third wave koffie eruit in Guatemala?

De term ‘third wave koffie’ kan verschillende betekenissen hebben, afhankelijk van wie je het vraagt, maar het staat onmiskenbaar voor een grotere nadruk op kwaliteit.

In Guatemala houdt deze beweging in dat boeren premium koffie met scores van 85 of hoger verkopen via directe handel, wat vaak gepaard gaat met grotere risico’s vergeleken met traditionele coöperatieve verkoop - en deze trend blijft groeien.

Guatemala is bijzonder geschikt voor het verbouwen van koffie van hoge kwaliteit, dankzij de zeer vruchtbare vulkanische bodem, microklimatische omstandigheden en hooggelegen landbouwgrond, die allemaal bijdragen aan fantastische smaken.

Met meer experimentele verwerkingsmethoden en kleinere boerderijen die plotseling hun plek vinden op de koffiemarkt, is het een spannende tijd voor Guatemala… maar het is zeker geen gemakkelijke weg die voor ons ligt.

Javier legt uit:

“Als ik het heb over ‘third wave koffie’, definieer ik het als een beweging binnen de koffie-industrie die koffie behandelt als een ambachtelijk product in plaats van een grondstof. Guatemala is een voorbeeld van deze filosofie, aangezien koffie hier traditioneel met de hand wordt geplukt en in de zon wordt gedroogd. 

“Boeren draaien het parchment met consistentie met de hand gedurende het droogproces. Deze nauwgezette methoden zorgen ervoor dat Guatemalteekse koffie consequent hogere kwaliteitscores behaalt vergeleken met koffie die machinaal wordt geoogst en mechanisch gedroogd, wat slechts een dag kan duren in plaats van de traditionele zeven dagen in de zon.

“Vanuit dit perspectief sluit Guatemala natuurlijk aan bij onze principes van third wave koffie. 

“Er zijn echter aanzienlijke barrières - voornamelijk economisch - die kleine boeren belemmeren om te experimenteren of door te groeien naar hogere niveaus van complexiteit. 

“Koffieplanten doen er meestal 3-4 jaar over om vruchten te dragen, en de meeste kleinschalige telers vertrouwen op de bomen die al in hun velden staan. Dit zijn vaak traditionele variëteiten zoals Bourbon, Caturra, Pache, enzovoort, die resistent zijn tegen ziekten en een betrouwbare hoeveelheid kersen opleveren. Hoewel deze variëteiten het klassieke Guatemalteekse smaakprofiel produceren, missen ze vaak de complexiteit die nodig is om op te vallen in specialty koffie wedstrijden.

“Het vervangen van bestaande bomen door nieuwe variëteiten die mogelijk complexere smaken opleveren, brengt aanzienlijke uitdagingen met zich mee. De periode van meerdere jaren zonder inkomen tijdens het herbeplantingsproces is een grote drempel voor kleine producenten. Daarnaast is er een tekort aan betrouwbare zaadleveranciers in Guatemala. Zelfs wanneer zaden beschikbaar zijn, lopen telers het risico dat nieuwe variëteiten zich niet goed aanpassen aan hun specifieke boerderijen, wat kan leiden tot mislukte oogsten.

“Het land kampt met een kritisch tekort aan financieringsoplossingen om telers te helpen experimenteren met nieuwe genetische variëteiten en de economische uitdagingen van herbeplanting te overbruggen. Het aanpakken van deze problemen zou zelfs kleine producenten in staat kunnen stellen de grenzen van kwaliteit en complexiteit te verleggen, en zo Guatemala’s plek in de derde golf specialty koffie beweging verder te versterken.”

Hoe verschilt verkopen op de derde golf van het tweede golf model in Guatemala?

In Guatemala staan koffietelers voor een lastige keuze als het gaat om de markt waarop ze willen verkopen: de stabielere tweede golf markt of de risicovollere, maar potentieel lucratievere, derde golf. Beide hebben hun voor- en nadelen, en de keuze komt vaak neer op het afwegen van financiële zekerheid tegen de mogelijkheid van hogere winsten.

Het tweede golf koffiemodel draait om telers die hun bonen via coöperaties verkopen. Deze aanpak stelt hen in staat de financiële last van certificeringen zoals Fairtrade te delen, wat een minimumprijs voor hun koffie garandeert. Deze prijsbodem biedt telers broodnodige stabiliteit en beschermt hen tegen de onvoorspelbare schommelingen van de koffiemarkt - een essentiële bescherming voor degenen die afhankelijk zijn van koffie als hun belangrijkste inkomstenbron.

De derde golf markt biedt telers daarentegen een lucratievere markt om hun koffie te verkopen, maar het is risicovoller en competitiever. En het kan in sommige gevallen lijken alsof telers tegen elkaar worden uitgespeeld.


Wie verbouwt koffie in Guatemala?

Koffietelers in Guatemala kunnen grotendeels worden ingedeeld in drie hoofdgroepen: familiebedrijven, kleine producenten, en door bedrijven beheerde boerderijen. Elke groep heeft zijn eigen specifieke uitdagingen en kansen binnen de industrie.

  1. Familiebedrijven
Javier legt uit:

“Deze boerderijen worden vaak van generatie op generatie doorgegeven, waarbij de erfenis van de familie nauw verbonden is met de reputatie van de boerderij. De belangrijkste uitdagingen voor deze boeren zijn beperkingen die samenhangen met hun locatie - zoals een vaste hoogte - en de stijgende kosten van arbeid (koffieplukkers) en meststoffen, allemaal verergerd door de volatiliteit van de grondstoffenmarkt.

“Om deze uitdagingen te overwinnen, geven familiebedrijven vaak prioriteit aan kwaliteit, experimentatie en differentiatie. Ze streven ernaar unieke koffies te produceren en sterke merkherkenning voor hun boerderijen op te bouwen. 

“Het opbouwen van de reputatie van de boerderij stelt hen in staat vaste prijzen te garanderen die boven de grondstoffenmarkt liggen. Het langetermijnvoordeel van dit model is dat de naam, faam en gevestigde praktijken van de boerderij worden doorgegeven aan de volgende generatie, wat continuïteit waarborgt.”
  1. Kleine producenten

Kleine producenten kunnen inheemse groepen of niet-inheemse gemeenschappen omvatten. 

Inheemse groepen, die voornamelijk in westelijke regio’s wonen, vormen een aanzienlijk deel van deze groeiende populatie – velen van hen hebben de status ‘third wave producer’ gekregen vanwege de geschiedenis van landbezit in het land. 

Veel van deze groepen werden naar de hogere steile hellingen geduwd die, hoewel ze werden gezien als ongeschikt voor grootschalige productie, nu de perfecte eigenschappen bieden voor het verbouwen van hoog scorende koffie. 

Javier zegt:

“Voor zowel inheemse als niet-inheemse kleine producenten is hun grootste uitdaging hun diepe afhankelijkheid van de schommelende grondstoffenmarkt. Ze missen vaak formele bedrijfsstructuren (bijvoorbeeld gestandaardiseerde boekhouding, facturen of besloten vennootschappen), waardoor ze kwetsbaarder zijn voor marktinstabiliteit. 

“Wanneer de grondstoffenprijzen dalen, lijden ze zwaar; wanneer de prijzen stijgen, zien ze aanzienlijke maar inconsistente voordelen.
“Een unieke kracht van kleine producenten is hun nauwe band met de koffie die ze verbouwen. Door op de boerderij te wonen kunnen ze problemen nauwlettend volgen en aanpakken zodra die zich voordoen. Bovendien rekenen deze producenten vaak hun eigen arbeid niet mee bij het berekenen van de kosten. 

“Ze bepalen hun koffieprijzen meestal alleen op basis van contante kosten, zoals meststoffen, wat hen een kunstmatig voordeel geeft qua lagere kosten. Deze praktijk kan echter hun tijd en inspanningen onderwaarderen.”
  1. Zakelijk beheerde boerderijen
Javier zegt:

“Deze boerderijen zijn meestal eigendom van individuen of bedrijven die ze verwerven voor fiscale efficiëntie of als onderdeel van een gediversifieerde zakelijke portefeuille. Er wordt een algemeen directeur of CEO aangesteld, vaak een familielid, om de operaties te overzien. De CEO ontvangt meestal een salaris en prestatiegerichte bonussen die gekoppeld zijn aan de winst van de boerderij.

“De belangrijkste uitdaging voor bedrijfsmatig beheerde boerderijen zijn hun hoge operationele kosten. Met aanzienlijke uitgaven, zoals concurrerende salarissen voor personeel, geven deze boerderijen vaak prioriteit aan winstgevendheid, soms ten koste van ambachtelijke praktijken, wat leidt tot gedeeltelijke commoditisering van hun koffie. 

“Ze produceren meestal een mix van producten: microlots van hogere kwaliteit voor specialty markten en grotere volumes commodity-gekoppelde koffie met een kleine kwaliteitsopslag.

“Ondanks deze uitdagingen lopen bedrijfsmatig beheerde boerderijen vaak voorop in innovatie en infrastructuur. Hun rijkdom en middelen stellen hen in staat te investeren in ultramoderne faciliteiten, internationale marketing en geavanceerde landbouwtechnieken. Ze experimenteren met nieuwe koffiesoorten, houden variabelen zoals watergebruik, zonlicht en vochtigheid nauwlettend in de gaten, en gebruiken gedetailleerde data om de productie te optimaliseren. 

“Deze boerderijen traceren koffie vaak terug naar de bron en verleggen de grenzen van wat Guatemalteekse koffie kan bereiken. Het is echter vermeldenswaard dat ze soms koffie kopen van nabijgelegen kleine producenten en deze onder hun eigen merk doorverkopen.”
Javier voegt toe: “Elk type koffieboer speelt een unieke rol in het koffie-ecosysteem van Guatemala. Familiebedrijven richten zich op het behouden van erfgoed en kwaliteit, kleine producenten brengen een persoonlijke connectie en kostenefficiëntie mee, en bedrijfsmatig beheerde boerderijen stimuleren innovatie en internationale zichtbaarheid. Samen dragen ze bij aan de diverse en levendige koffiecultuur die Guatemalteekse koffie wereldwijd laat opvallen. 

“Het is het vermelden waard dat deze drie overal in Guatemala voorkomen en meestal vrij dicht bij elkaar liggen, wat politieke en sociale wrijving binnen het land veroorzaakt.”

Hoe zijn verschillende groepen toegerust om toegang te krijgen tot de third wave markt in Guatemala?

In Guatemala is de koffie-industrie een belangrijk onderdeel van de economie van het land, maar de toegang tot de premium third wave markt blijft ongelijk. Terwijl sommige boeren het voorrecht hebben om deze high-end sector te betreden, ondervinden veel anderen aanzienlijke uitdagingen die hun kansen beperken. 

Deze ongelijkheden zijn vaak verbonden aan factoren zoals rijkdom, beheersing van de Spaanse taal en toegang tot gespecialiseerde kennis en technologie.

Voor boeren die al meer bevoorrecht zijn binnen de Guatemalteekse samenleving, is het vaak makkelijker om toegang te krijgen tot de third wave koffie markt. Vooral particuliere familiebedrijven hebben doorgaans betere toegang tot deze premium markt omdat ze over het algemeen welvarender zijn. Hun economische stabiliteit stelt hen in staat te investeren in kwaliteitsproductie en verwerkingsmethoden die de waarde van hun koffie kunnen verhogen.

Naast hun financiële middelen spreken deze boeren meestal vloeiend Spaans, wat een groot voordeel is bij het communiceren met internationale kopers en belanghebbenden in de koffiehandel. De derde golf markt legt vaak de nadruk op directe handel relaties, en het spreken van Spaans maakt het voor deze boeren makkelijker om zinvolle gesprekken te voeren, prijzen te onderhandelen en deel te nemen aan koffieveilingen. Deze taalvaardigheid opent deuren naar kansen die moeilijker toegankelijk zijn voor andere boeren die dit voorrecht niet delen.

Voor armere boeren brengt het betreden van de derde golf markt echter meer barrières met zich mee. Veel van deze boeren zijn vaak onbekend met de processen die waarde aan hun koffie kunnen toevoegen. Zelfs als armere boeren zich bewust zijn van de mogelijkheden om de kwaliteit van hun koffie te verbeteren, zijn de technologische en financiële barrières vaak onoverkomelijk. De hoge kosten van apparatuur en de investering die nodig is om te experimenteren met verschillende verwerkingsmethoden kunnen een grote hindernis vormen. 

Zonder economische stabiliteit zijn deze boeren minder geneigd de risico’s te nemen die gepaard gaan met experimenteel werken—waardoor hun kansen om koffie te produceren die premium kopers aantrekt, verder beperkt worden.

 

EXTRA:

“Ter context: Guatemala heeft ongeveer 20.000 geregistreerde koffieboeren, maar de meeste importeurs werken met slechts 8–12 van hen. Populaire boeren hebben vaak gedeelde kopers, wat de zichtbaarheid voor veel anderen beperkt. Er zijn talloze uitdagingen bij het inkopen van koffie van kleinere, ondervertegenwoordigde boerderijen. Alleen al dit jaar betrof onze import koffie van vijf verschillende droge molens en zeven verschillende exportlicenties. Hoewel het eenvoudiger zou zijn om met één droge molen te werken, voldoen veel kleinere boeren niet aan de eisen van deze molens, wat een unieke reeks obstakels creëert.

Een boerderij die bij me opkomt is El Niagara, een kleine boerderij in Fraijanes (waar ik ben opgegroeid) die jaarlijks ongeveer 7.000 kg koffie produceert. Ik kocht hun hele productie twee jaar lang, maar door verschillende factoren kon ik dit jaar niet met hen samenwerken. De boerderij is al vijf generaties in dezelfde familie, en al meer dan 120 jaar werd hun koffie vaak gekocht en doorverkocht door meer gevestigde producenten. Ik heb de eigenaar geholpen om gecertificeerd en gelicentieerd te worden als onafhankelijke exporteur, met alle benodigde papierwerk om een “legitieme” producent in de industrie te worden. Helaas konden we dit jaar niet samenwerken, wat een harde realiteit was. Deze industrie kan complex en zelfs hard zijn—maar ik geloof dat er zoveel potentieel is voor positieve verandering.