Wat is een leefbaar loon in de koffieproductie?

Een leefbaar loon is het uur- of dagloon dat een werknemer nodig heeft om een fatsoenlijke levensstandaard te kunnen betalen - inclusief voedsel, huisvesting, gezondheidszorg, onderwijs, kleding en een bescheiden buffer voor spaargeld. Het is iets anders dan het minimumloon (de wettelijke ondergrens vastgesteld door overheden, die vaak onvoldoende is) en het leefinkomenscriterium (dat geldt voor zelfstandige producenten in plaats van loonarbeiders).

In koffie geldt het concept leefbaar loon vooral voor ingehuurde werknemers op boerderijen en bij verwerkingsfaciliteiten - de plukkers, natte molen medewerkers, droge molen sorteerders en andere loonarbeiders die niet de eigenaar zijn van de koffie waarmee ze werken. Onderzoek toont consequent aan dat koffieboeren in de meeste producerende landen minder verdienen dan het leefbaar loon voor hun regio, zelfs op boerderijen die leveren aan specialiteitsmarkten.

Het verschil tussen leefbaar loon en leefbaar inkomen is belangrijk: producenten (boereigenaren) hebben leefbaar inkomen nodig; hun werknemers hebben leefbare lonen nodig. Een boer die leefbaar inkomen behaalt, kan nog steeds werknemers onder het leefbaar loon betalen als arbeidskosten niet worden meegenomen in het ethische inkoopkader. Certificeringen en inkoopprogramma’s maken steeds vaker onderscheid tussen de twee - het aanpakken van het inkomen van producenten zonder aandacht voor de lonen van boerderijmedewerkers geeft slechts een deel van het ethische plaatje van de toeleveringsketen weer.